استفاده از سوخت مازوت در شرایط آلودگی هوا با کدام توجیه اقتصادی؟

9

شاخص اقتصاد- دولت به دلیل تحریم ها و نیز پر بودن انبارها از مازوت از یکسو و انجام تعهدات گازی به دیگر کشورها از سوی دیگر مشکلاتی دارد که استفاده از مازوت را برای نیروگاه ها و صنایع دیگر یک اجبار دانسته است، تصمیمی که به رغم آلودگی هوا بخصوص در کلان شهرها، نه تنها توجیه اقتصادی ندارد، بلکه منطقی هم به نظر نمی رسد.

بر اساس آنچه اعلام شده، سطح گوگرد مازوت تولید ایران بالاتر از استانداردهای IMO است. استانداردهایی که از ابتدای سال ۲۰۲۰ اجباری شده و بر اساس آن کشتی‌هایی که میزان گوگرد موجود در آنها بالای ۵۰۰ PPM (۰.۵ درصد) باشد، اجازه تردد در آب‌های بین المللی را ندارند، این در حالی که این رقم برای نفت کوره تولیدی ایران ۳.۵ درصد است.

بر اساس آمارهای موجود، تنها حدود ۱۰ درصد مازوت تولیدی در کشور مطابق با استانداردهای جهانی کشتیرانی است. شاید همین مساله است که موجب شده که میزان صادرات مازوت امسال کاهش شدیدی را تجربه کند. اما بگفته کارشناسان نفت، مازوتی که بر اساس استانداردهای IMO تولید شود هم آلودگی بالایی دارد. به همین دلیل بسیاری از کشورها سعی می کنند که کمتر از این سوخت استفاده کند و همین مساله تقاضای نفت کوره در بازارهای جهانی را به شدت کاهش داده است.

مازوت تولیدی پالایشگاه‌های ایران ۸ برابر جهان

اما در حالی تقاضا برای این سوخت به شدت کاهش یافته که بخش زیادی از نفت ایران به دلیل فرسودگی تجهیزات تبدیل به مازوت می شوند. رییس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی در این باره می گوید: در ابتدا که پالایشگاه‌ها در ایران ساخته شده بود، ۱۵ تا ۱۷ درصد نفت به مازوت تبدیل می شد. اما به دلیل فرسودگی تجهیزات این رقم حالا بالاتر هم رفته است. بر اساس آخرین آماری که اعلام شده ۲۳ درصد نفت به مازوت تبدیل می شود. حال آنکه میزان تولید این سوخت در بسیاری از پالایشگاه‌ها به زیر ۳ درصد کاهش یافته است.

تصمیم به استفاده از مازوت از آنجا آغاز شد که  بیژن زنگنه وزیر نیرو اعلام کرده است، ما مشکلاتی داریم و نمی توانیم همه استان ها را در بحث مصرف مازوت مستثنی کنیم.

وی اظهار کرد: یکی از علل افزایش مصرف گاز خانگی باز کردن پنجره ها با این تصور است که کرونا خارج می شود در صورتی که باید مردم هم دما را پایین بیاورند و هم از اتلاف انرژی خودداری کنند.

وی بیان کرد: ما مشکلاتی داریم و نمی توانیم همه استان ها را در بحث مصرف مازوت مستثنی کنیم. در بحث سیمان قرار ما این بود که از زمستان مصرف مازوت داشته باشند و امروز در هیئت دولت مصوب می کنیم که قیمت نفت کوره معادل گاز مصرفی شان شود.

آلودگی سوختن مازوت در نیروگاه‌ها ۵۰۰ برابر حدمجاز است

در همین حال یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس پیشتر با بیان اینکه امروز در نیروگاه‌ها همچون نیروگاه سیکل ترکیبی نیشابور به جای گاز، سوخت مازوت با ۵۰۰ برابر آلودگی بالاتر از حد مجاز در حال سوختن است، گفت: صدایی از وزارت نفت و سازمان محیط زیست بر نمی‌آید.

احسان ارکانی نماینده مردم نیشابور گفت:  در این مملکت روزی بدون آمدن و رفتن ترامپ و بایدن در تولید بنزین به خودکفایی رسیدیم، ولی ترامپ‌های داخلی مجددا افتخار ملی کشور خودشان را لجن مال کردند و بنزین داخلی را آلوده نامیدند تا ۸ میلیارد دلار بنزین خارجی وارد کنند که در پایان مشخص شد بنزین داخلی هیچ مشکلی نداشت، حتی محیط زیست هم گروگان سیاست شد.

رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی نیز در گفت و گو با سایت اقتصاد بازار اعلام کرده بود که انبارهای نفت کوره پُر و بدون مشتری، گاز را صادر و مازوت مصرف می کنیم!

ابولقاسم هاشمی با بیان اینکه بیشتر از ۵۰ درصد انبارهای نفت کوره پُر بوده و مشتری برای آنها نیست، می گوید که وزارت نفت برای انجام تعهدات خود ناچار است که گاز نیروگاه‌ها و صنایع را صادر کرده و مازوت را جایگزین آن کند.

این در حالی است که براساس اعلام سازمان هواشناسی، تهران و ۸ کلان شهر دیگر در شرایط ناسالم قرار دارند.

او می‌گوید: وزارت نفت موظف به انجام تعهدات گازی خود به کشورهای همسایه است. حالا که میزان مصرف در بخش خانگی و تجاری زیاد شده، ناچار است که گاز نیروگاه‌ها و صنایع را قطع و آن را صادر و مازوت را جایگزین آن کند. این یک اجبار بوده و اینکه چه کسی در راس کار است، خیلی فرقی نمی کند. اما در حالی تقاضای مازوت به دلیل حجم بالای آلایندگی آن در همه جای دنیا به شدت کاهش یافته که بر اساس آمارهای موجود میزان گوگرد موجود این سوخت که در ایران تولید می شود بعضا ۸ برابر استانداردهای IMO است.

عیسی کلانتری رییس سازمان محیط زیست نیز اعلام کرده بود که مازوتِ مازاد تولیدی را به دلیل تحریم‌ها نمی‌توانیم صادر کنیم. شرایطی ایجاد شده است که هیچ کشوری هم این نفت مازوت را حتی رایگان از ما دریافت نمی‌کند. هرچند که مدیرعامل شرکت برق حرارتی به تازگی این این گفته‌ها را رد کرده و گفته که تنها در دو نیروگاه کشور از سوخت مازوت استفاده می شود اما فعالان صنعت نفت صحبت‌های متولی محیط زیست کشور را تایید می‌کنند.

هاشمی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی با اشاره به سطح بالای تولید مازوت در کشور، می گوید که بیش از ۵۰ درصد انبارهای مازوت پر هستند اما مشتری برای آنها نیست. البته صادرات مازوت هرچند اندک همچنان ادامه دارد و بخشی از تولیداتمان توسط کشورهایی همچون هند و سنگاپور خریداری می شود. این کشورها سیستم پالایشی دارند که می توانند فرآورده‌های دیگری را از نفت کوره جدا کرده و آنها را مصرف کنند.

این مقام مسئول با بیان اینکه تنها در دو پالایشگاه ستاره خلیج فارس و شازند اراک میزان تولید مازوت مطابق با استانداردهای جهانی است، می گوید: میزان استحصال مازوت در بسیاری از پالایشگاه‌های دنیا به زیر ۳ درصد رسیده این در حالی است که بر اساس آمار اعلامی از طرف وزارت نفت ۲۳ درصد نفت کشور به دلیل فرسودگی تجهیزات به این سوخت آلاینده تبدیل می شود.

بیش از ۵۰ درصد انبارهای مازوت پر هستند اما مشتری برای آنها نیست. البته صادرات این سوخت همچنان  به کشورهایی همچون هند و سنگاپور ادامه دارد اما مقدار آن بسیار کم است

استفاده از مازوت در نیروگاه ها یک اجبار است

به گفته این فعال صنعت نفت، تصمیم به استفاده از مازوت در نیروگاه‌ها به جای گاز یک اجبار بوده و اینکه چه کسی در راس کار است، خیلی فرقی نمی کند. نمی توانیم به خریداران گاز بگوییم که در زمستان نمی توانیم به آنها گاز تحویل دهیم و فقط در تابستان گاز صادر می کنیم. مگر اینکه تولید را افزایش دهیم.

در ابتدا که پالایشگاه‌ها در ایران ساخته شده بود، ۱۵ تا ۱۷ درصد نفت به مازوت تبدیل می شد. اما به دلیل فرسودگی تجهیزات این رقم حالا بالاتر هم رفته است. بر اساس آخرین آماری که اعلام شده ۲۳ درصد نفت تبدیل به مازوت می شود. حال آنکه میزان تولید این سوخت در بسیاری از پالایشگاه‌ها به زیر ۳ درصد کاهش یافته است.

با این تصمیم ها باید به دست اندرکاران صنعت نفت دست مریزاد گفت که به جای حل مساله، صورت مسله را پاک می کنند، چرا که این تصمیم مقطعی و نه چندان پخته به معضل بسیار بزرگی به نام آلودگی هوا و تبعات بعدی آن مانند بروز بیماری ها و مرگ تدریجی انسان ها و نیز طبیعت منجر خواهد شد که در آینده غیرقابل جبران است. درحالی که کشورهای پیشرفته به دنبال حفظ محیط زیست و کاهش آلاینده های زیست محیطی و استفاده از صنایع پاک هستند، این تصمیم مسئولان نفتی کشور به بهانه تجریم ها که بگفته آنها تاثیری بر ما نداشته است، با کدام منطق اقتصادی سازگار است، پس به جای تصمیم های خلق الساعه و غیرکارشناسی، باید با درایت و عبرت از گذشته عاقلانه و عادلانه تصمیم گرفت، هرچند در کوتاه مدت آسیب هایی را بر اقتصاد ما وارد کند، اما در دراز مدت چندین برابر آن جبران خواهد شد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شاخص اقتصاد